डिजेलबाट चल्ने गाडी अहिले किन्ने कि नकिन्ने ?

79

बेलायतमा भर्खरै सन् २०४० बाट डिजेल र पेट्राेलबाट चल्ने गाडीहरू पूर्ण रूपमा बन्द गरिने भनिएकाे छ । त्यसकाे मतलब अहिलेबाटै पेट्राेल तथा डिजेलबाट चल्ने गाडीहरू किन्न बन्द हुन्छ भन्ने हाेइन, न त तिनिहरूकाे विक्रि नै बन्द हुनेछ र २३ वर्षपछिसम्म चल्ने किसिमले अहिले कसैले गाडीहरू किन्दा पनि किन्दैनन् । वर्ष-वर्षमा गरी बढ्दै जाने राेड ट्याक्सकाे साथै अतिरिक्त रूपमा विकसित हुँदै अाएका नयाँ गाडीहरूमा भएका प्रविधिले गर्दा पनि अाम क्रेताहरू निम्ततम रूपले दश वर्षभित्र गाडीहरू बदल्ने गर्दछन् । त्यसमा पनि पी.सी.पी अन्तर्गत लिइने गाडीहरूले त हरेक तीन वर्षमा, उही किस्तामा नयाँ गाडी फेर्ने माैका दिन्छ । तर ०४०मा डिजेल तथा पेट्राेल गाडीहरूमा पूर्ण राेक लगाइने भए तापनि यही वर्षदेखि बिस्तारै कानूनमा नयाँ परिवर्तनहरू हुँदै छन् र ती नयाँ नीतिहरूले डिजेलबाट चल्ने गाडीहरूका मालिकहरूलार्इ प्रत्यक्ष्य रूपमा असर पार्ने देखिएकाे छ ।

खासगरी डिजेल गाडीहरू पर्यावरणकाे लागि पनि कम प्रदुषित र ‘पावर’ तथा ‘रनिङ-कस्ट’काे मतलवमा पनि उपयुक्त मानिएकाे भए तापनि नयाँ नीतिहरूकाे ज्यादा चाेट यिनै गाडीवाहकहरूलार्इ लगाइने पक्का निर्णय नीतिकारहरूबाट तय गरिएकाे लाग्दछ । सरकारबाट भर्खरै खुलासा गरिएकाे नीतिअनुसार ०४०बाट बेलायतमा निर्माण गरिने तथा अायात गरिने गाडीहरू पूर्ण रूपमा विजुलीबाट चल्ने हुनेछन् । वर्षेनी ‘एयर-पाेलुसन’काे सम्वन्धित कारणबाट बेलायतमा ४०,००० ज्यान गएकाे बताइएकाेले, त्यसैलार्इ जुध्न पनि सरकार अत्यन्तै गम्भीर भर्इ साे निर्णयलार्इ सार्वजनिक गरेकाे हाे । हुन त याे कदम जर्मन र फ्रान्सकाे उस्तै कदमपछि अाएकाे हाे ।

अचानकै सरकार किन खासगरी डिजेल गाडीहरूकाे विपक्षी भयाे त ? दशकाैं अगाडिदेखि सरकारद्वारा नै अाम जनतालार्इ यसकाे विक्रिवितरण तथा प्रयाेग गर्न वास्तवमा पेट्राेलबाट चल्ने गाडीहरूभन्दा डिजेल गाडीले २० प्रतिशतले सी.अाे.टु. इमिशनकाे कम उत्पादन गर्ने र २० प्रतिशत कम इन्धन खपत गरी किफायती हुने तथ्यबाट प्रभावित भएर नै सुझाएकाे हाे । दुषित पर्यावतरणबाट माैसममा हुने परिवर्तनलार्इ जाेगाउने तत्कालीन ती नै उपयुक्त माध्यम मानिएकाे थियाे । डिजेलबाट चल्ने गाडी चालकहरू, थाेरै राेड-ट्याक्स र कम कम्पनी-कार-ट्याक्सका साथै इन्धनमा हुने व्यापक खपतले निक्कै नै खुशी भए र कालान्तरमा डिजेल गाडीहरू बेलायतमा अाम बन्याे । एक तथ्याङ्कअनुसार बेलायतमा अहिले एक कराेडभन्दा ज्यादा डिजेलबाट चल्ने गाडीहरू छन् ।

युराेपीयन कमिशनले बेलायतलार्इ पर्यावरण प्रदुषणकाे सीमा अतिक्रमण गरेकाे भनेर मुद्दा हालेकाेले पनि बेलायत सरकारलार्इ प्रदुषित पर्यावरणसम्भवन्धी याेजनामा गम्भीर हुनुपर्ने वाध्यता अाइलागेकाे छ र त्यसैकाे लागि तीन बिलियन पाउण्डका याेजना अगाडि ल्याएर सरकारले साेही मुद्दालार्इ सम्वाेधन गर्न लागेकाे हाे ।

डिजेल इन्जिनले वातावरणमा ‘नाइट्राेजन-अक्साइड’काे उत्पादन गर्दछ र त्याे नै प्रदुषित पर्यावतरणकाे एक प्रमुख कारण हाे भन्ने अाम रूपमा मानिएकाे छ । त्यसैले डिजेलबाट चल्ने पुराना गाडीहरूमा लाग्ने राेड-ट्याक्समा अतिरिक्त रूपमा वृद्धि गरिनुका साथै नयाँ गाडीहरू अब पेट्राेल गाडीसरह नै उही ट्याक्स-व्याण्ड लगाइने भएकाे छ । तर डिजेलका नयाँ निर्माण गरिएका कारहरूले जम्म ९९ ग्राम प्रति किलाेमीटरकाे दरमा सी.अाे.टु. इमिशन उत्पादन गर्ने भएकाेले त्यस्ता गाडीहरूमा भने अद्यापि कर छुट छ र त्यही परम्पराहरू केही अवधिसम्म कायमै रहने पक्का छ । तर नयाँ गाडीहरू किन्न नसक्ने क्रेयशीलता भएका अाम नागरिकहरू बेलायतमा बाक्लिएका छन् । यस अर्थमा राेड-ट्याक्सकाे हकले डिजेल गाडी किफायती रहेन र निश्चय नै विस्तारै डिजेलकाे भाउ पनि नबढाउलान् भन्न सकिँदैन । डिजेल गाडीकाे प्रयाेगलार्इ बिस्तारै अाम मनमाा ‘अरूचिकर’ बनाउने त्यस्ता प्रशस्तै उपायहरू छन् र ती उपायहरू सतही नहाेलान् भन्न सकिँदैन । थाेत्रा गाडीहरूलार्इ सरकारी अन्त्यमा अर्थात् सन् २०४० तिर केही रकम दिएर या इलेक्ट्रिक कार किन्नमा केही रकम मिनाहा गरेर प्रयाेगकर्ताहरूलार्इ उत्साहित बनाउने याेजना सरकारसँग नभएका पनि हाेइनन् ।

युराे-५ नयाँ प्रावधान हाे, जाे ‘युराेप वाइड इमिशन स्टाण्डर्ड’ नयाँ विकसित मापन हाे । सन् २०११ देखि बन्ने डिजेलका गाडीहरूका निर्माताहरूले यही युराे-५ काे मापनलार्इ अाधार बनाएका छन् । साेही मापन अर्थात् इमिशन सीमा ०.१८ ग्राम प्रति किमीमा उपयुक्त मानिनकाे लागि डिजेल गाडीहरूमा ‘डिजेल पर्टिकुलेट फिल्टर्स (डीपीएफ)’ जडान गरिनु पर्ने हुन्छ, जसले ९९ प्रतिशत मापनकाे निगरानी गर्न सक्दछ । आर.ए.सी. तथा ए.ए.ले जनाएको अनुसार, तर अहिले सन् २०१५ देखिका नयाँ गाडीहरूमा युराे-६ नीतिलार्इ अपनाइएका छन्, जसमा ‘डीपीएफ’ त जडान गरिएकै हुन्छन् नै तर अझ थप रूपमा ती इन्जिनहरूमा त्यस्ताे ‘व्यवस्था’ गरिएकाे हुन्छ, जसले सी.अाे.टु.बाट निस्कने एन.अाे.एक्स.लार्इ हानिकारक नाइट्राेजन र पानीमा परिवर्तन गरिदिन्छ डिजेल इन्जिनकाे लागि र त्यसैले साे अर्थमा ती गाडीहरूले उत्पादन गर्ने एनअाेएक्स ०.०८ ग्राम प्रति किमीभन्दा ज्यादा हुँदैन ।

भर्खरै भएकाे राेड-ट्याक्सकाे परिवर्तनमा जाे सी.अाे.टु. इमिशन लेभल ९९ ग्राम प्रति किमी र त्याेभन्दा कमलार्इ कर मुक्ति दिइएकाे थियाे तर अब अर्थात् गत ०१ अप्रिलबाट भएकाे नयाँ नीतिअनुसार, ४०,००० पाउण्ड पर्ने गाडीहरू नै जीराे इमिशन कार हुन् जुन पूर्ण रूपका इलेक्ट्रिकल कारह हुन् र ती नै सडक कर-मुक्त कार हुन् । १० पाउण्ड कर सी.अाे.टु. अाउटपुट १ देखि ५० ग्राम भएका कारहरू र २००० पाउण्ड कर सी.अाे.टु. अाउटपुट २५५ ग्रामभन्दा ज्यादालार्इ लाग्ने भएकाे छ र साधारणतया ४०,००० भन्दा कम मूल्यका गाडीहरूमा एक रूपले १४० पाउण्ड ट्याक्स लाग्ने भएकाे छ । हाइब्रिड कारहरूलार्इ साे दरमा १० पाउण्डकाे छुट हुने भएकाे छ ।

लण्डनभित्र, सन् २००६मा दर्ता भएका कारहरू ‘युराे-४ एन.अाे.एक्स. स्टाण्डर्ड’मा नपर्ने भएकाेले ती कारवालाहरूले यही अक्टाेबरदेखि ‘टक्सिसिटि-चार्ज’ तथा ‘टी-चार्ज’ तिर्नुपर्ने भएकाे छ । लण्डनकाे समस्त कन्जेस्सन-चार्ज-जाेनमा चाैबिस घण्टाकाे लागि याे १० पाउण्डकाे अतिरिक्त चार्ज हाे । सने २०१९ देखि लण्डनमा नयाँ ‘अल्ट्रा लाे इमिशन जाेन (यूएलर्इजेड)’ हरू बनाइने छन् र ती जाेनहरूमा युराे-६ डिजेल गाडीहरू अनि युराे-४ पेट्राेल गाडीहरूले १२.५० पाउण्ड तिर्नुपर्ने हुन्छ । सन् २०१५ काे सेप्टेबरभन्दा अगाडि बेलायतमा दर्ता भएका डिजेलबाट चल्ने गाडीहरू र सन् २००६ भन्दा अगाडि दर्ता भएका पेट्राेलबाट चल्ने गाडीहरू याे नीतिबाट प्रभावित हुनेछन् । र बेलायतका अन्य शहरहरूमा बिस्तारै साे नीति लागू गरिँदै लगिने बताइएकाे छ ।

लण्डनका कतिपय सडकहरूमा अाउँदाे तीन महिनाभित्र एयर क्वालिटि चार्ज लाग्ने भएकाे छ भने एउटा काउन्सिलले दुर्इ वर्षभन्दा पुरानाे डिजेलका कारहरूमा प्रतिघण्टा २.४५ पाउण्डका दरले एयर क्वालिटि चार्ज शुरू गरिसकेकाे छ । बेलायतका धेरै शहरहरूले सन् २०१९ बाट क्लिन एयर जाेन शुरू गर्ने भएकाे छ जसअन्तर्गत दुर्इ वर्षभन्दा पुराना डिजेलका गाडीहरूलार्इ निम्नतम १० पाउण्द प्रतिदिनकाे दरले चार्ज गर्ने भएकाे छ । माथि नै भनिसकिएकाे छ, कि अर्काे दुर्इ वर्षभित्र बजेटबाट सरकारले अतिरिक्त रूपमा डिजेलकाे भाउ तथा कारमा ट्याक्स बढाउने भएकाे छ र त्यसकाे साथै बेलायतकाे मुख्य ८१ वटा मुख्य सडकहरूमा त्यस्ता पुराना डिजेल गाडीहरूलार्इ गुडाउनदेखि प्रतिवन्ध लगाउने भएकाे छ । वर्मिङ्घाम, लीड्स, नटिङ्घाम, डर्वी र साउथह्याम्टनमा यही वर्षदेखि नै टी चार्ज लगाउने याेजना डिपार्टमेन्ट अफ इन्भाइरनमेन्टकाे रिपाेर्टमा जनाइएकाे छ । त्यस्तै बेलायतकाे व्यस्त तथा ठूलाे एयरपार्ट हिथ्राेले इमिशन चार्ज लगाउने भएकाे छ, जुले मुख्य रूपमा डिजेल गाडीहरूलार्इ प्रभाव पर्ने देखिन्छ ।

बताइएअनुसार, अहिले नै डिजेलका नयाँ गाडीहरूकाे विक्रिवितरणमा धेरै नै कमी अाएकाे छ भने सेकेण्डह्याण्ड कारहरूकाे विक्रि त झन्र नराम्ररी झरेकाे छ । जुन अनुपातमा डिजेलका गाडीका भाउहरू केही पुरानाे हुनासाथ घट्ने गर्थ्याे, त्यसकाे अनुपातमा पत्याउनै नसकिने गरेर भाउ घटेकाे छ । लगभग सात हजार पाउण्डमा बीएमडब्लू थ्री सेरिज ३२० डी एम स्पाेर्ट, २ ली. सन् २०१३मा दर्ता भएकाे जम्मा ७०,००० माइल चलेकाे सेलुन कार पाउन थालिएकाे छ भने यसरी घट्ने क्रम जारी छ ।

Photo Source: google.com

About: Prakash K.C.

A nature lover who enjoys roaming around and play with camera as hobby and writes his mood, memory, experience and present social affairs across the different web portals.

Top
www.000webhost.com